Robotik Ameliyat Öncesi Hazırlık: İlaçlar, Tahliller ve Kontrol Listesi

Robotik ameliyat öncesi hangi tahliller yapılır?

Robotik ameliyattan önce genellikle tam kan sayımı, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, kan şekeri, pıhtılaşma testleri, kan grubu, idrar tahlili ve idrar kültürü, EKG ve gerekirse akciğer grafisi yapılır. Ek hastalığı olanlarda kardiyoloji veya göğüs hastalıkları değerlendirmesi eklenir; son karar anestezi muayenesinde verilir.

Tetkik	Neden yapılır?
Tam kan sayımı	Kansızlık ve enfeksiyon açısından
Böbrek ve karaciğer testleri, kan şekeri	İlaç dozları ve anestezi güvenliği için
Pıhtılaşma testleri, kan grubu	Kanama riskinin değerlendirilmesi ve gerektiğinde kan hazırlığı
İdrar tahlili ve kültür	Ameliyattan önce gizli idrar yolu enfeksiyonunun tedavisi
EKG, gerekirse ekokardiyografi	Kalp sağlığı; özellikle 50 yaş üstü ve kalp hastalarında
Akciğer grafisi / solunum testi	Sigara içenler ve akciğer hastalığı olanlarda

Ameliyat için gereken görüntüleme ve patoloji raporları (prostat MR, PSMA PET/BT, böbrek BT’si, biyopsi sonucu gibi) ameliyat planının temelidir. Bu belgelerin asıllarını veya dijital kopyalarını ameliyat öncesi görüşmeye getirmeniz planlamayı hızlandırır.

Ameliyattan önce kan sulandırıcılar ne zaman kesilir?

Kan sulandırıcıların ne zaman kesileceği ilacın türüne, neden kullanıldığına ve ameliyatın kanama riskine göre belirlenir: örneğin varfarin genellikle 5 gün, yeni nesil ağızdan pıhtı önleyiciler çoğunlukla 1–2 gün önce kesilir. Kalp stenti veya kapak nedeniyle kullanılan ilaçlar asla kendi başınıza bırakılmamalıdır; karar üroloji, kardiyoloji ve anestezi ekibiyle birlikte verilir.

İlaç grubu (örnek)	Genel yaklaşım*
Varfarin (Coumadin)	Genellikle ameliyattan 5 gün önce kesilir; bazı hastalarda iğneyle köprüleme yapılır
Yeni nesil pıhtı önleyiciler (apiksaban, rivaroksaban, edoksaban, dabigatran)	Böbrek fonksiyonu ve kanama riskine göre çoğunlukla 1–2 gün önce
Aspirin	Bazı hastalarda devam edilir, bazılarında kesilir; kalp hekimiyle karar verilir
Klopidogrel, tikagrelor, prasugrel	Genellikle birkaç gün ile bir hafta önce; stent varsa kardiyoloji onayı şart

*Genel bilgi amaçlıdır; ilacınızı hekiminizin söylediği günde ve şekilde kesin veya devam ettirin.

Bu yaklaşımlar Amerikan Göğüs Hekimleri Koleji’nin ameliyat öncesi kan sulandırıcı yönetimi kılavuzuna dayanır (Douketis ve ark., 2022). Kılavuz, özellikle yeni nesil ilaçlarda çoğu hastada iğneyle köprüleme tedavisine gerek olmadığını belirtir. İlaçların ameliyattan sonra ne zaman yeniden başlanacağına da cerrah karar verir.

Ameliyattan önce kaç saat aç kalınır?

Güncel anestezi kılavuzlarına göre planlı ameliyatlardan önce hafif katı gıdalar 6 saat, yağlı ve ağır yemekler 8 saat önce kesilir; su, şekerli çay veya posasız meyve suyu gibi berrak sıvılar 2 saat öncesine kadar içilebilir. Ekibinizin size verdiği saat talimatı her zaman önceliklidir.

• 8 saat önce: Kızartma, et gibi ağır ve yağlı yemekler son.
• 6 saat önce: Hafif kahvaltı (tost, çay) son; süt de bu gruba girer.
• 2 saat önce: Su, şekerli çay, posasız elma suyu gibi berrak sıvılar son.
• Sakız ve şeker: Ameliyat sabahı ekibinize danışın.

Eskiden uygulanan “gece yarısından itibaren hiçbir şey yiyip içmeyin” kuralı, uzun süre susuz kalmanın halsizlik, baş ağrısı ve kan şekeri düşüklüğü yapması nedeniyle artık önerilmemektedir. Amerikan Anestezistler Derneği’nin kılavuzları, sağlıklı hastalarda berrak sıvıların ameliyattan 2 saat öncesine kadar alınabileceğini belirtir; 2023 güncellemesi, karbonhidratlı berrak içeceklerin de bu süreye kadar içilebileceğini eklemiştir.

Ameliyattan önce hangi ilaçlar kesilir, hangileri devam eder?

Tansiyon, kalp ritmi, tiroit ve epilepsi ilaçlarının çoğu ameliyat sabahı az suyla alınmaya devam eder. Kan sulandırıcılar, bazı şeker ilaçları, haftalık kilo verme iğneleri ve kanamayı artırabilen bitkisel ürünler ise ameliyattan belirli bir süre önce kesilebilir. Hangi ilacın ne zaman kesileceği mutlaka anestezi muayenesinde netleştirilir.

• Şeker ilaçları: Ameliyat sabahı doz ayarı gerekir; bazı tabletler (ör. SGLT2 inhibitörleri) günler önce kesilebilir, insülin dozu azaltılır.
• Haftalık kilo verme / şeker iğneleri: Mide boşalmasını yavaşlatabildiği için anestezi ekibine mutlaka bildirilmelidir.
• Bitkisel ürünler ve takviyeler: Ginkgo, sarımsak hapları, yüksek doz balık yağı ve E vitamini kanamayı artırabilir; genellikle 1–2 hafta önce bırakılır.
• Prostat ilaçları: Çoğu devam eder; ekibinize bildirmeniz yeterlidir.
• Tansiyon ilaçları: Çoğu devam eder; bazı türleri ameliyat sabahı atlanabilir.

Ameliyattan önce sigara, egzersiz ve beslenme nasıl olmalı?

Ameliyattan önce sigarayı bırakmak akciğer ve yara iyileşmesi sorunlarını azaltır; mümkünse en az dört hafta önce bırakılması önerilir, ancak her gün önemlidir. Düzenli yürüyüş ve dengeli, proteinden yeterli beslenme ameliyattan sonra toparlanmayı hızlandırır.

• Sigara: Ne kadar erken bırakılırsa o kadar iyi; ameliyat sabahı bile içilmemelidir.
• Alkol: Ameliyattan önceki günlerde bırakılmalıdır.
• Yürüyüş: Günde 20–30 dakika tempolu yürüyüş kondisyonu artırır.
• Beslenme: Yeterli protein, sebze-meyve; kabızlığı önlemek için lif ve su.
• Solunum egzersizi: Derin nefes çalışmaları ameliyattan sonra akciğerlerin açılmasını kolaylaştırır.

Prostat ameliyatı öncesi Kegel egzersizi yapılmalı mı?

Evet, robotik prostat ameliyatından önce pelvik taban (Kegel) egzersizlerini öğrenmek ve düzenli yapmaya başlamak önerilir. Böylece sonda çekildikten sonra egzersizlere doğru teknikle hemen devam edilir ve idrar kontrolünün toparlanması desteklenir.

Kegel egzersizi, idrarı kesmeye çalışır gibi pelvik taban kaslarının birkaç saniye sıkılıp gevşetilmesidir; karın, kalça ve bacak kaslarını kasmadan yapılmalıdır. Ameliyattan sonra idrar kontrolünün nasıl geri geldiğini prostatektomi sonrası idrar kaçırma yazımızda anlattık.

Robotik ameliyat öncesi bağırsak temizliği gerekir mi?

Robotik prostat ve böbrek ameliyatlarında genellikle bağırsak temizliği gerekmez; ameliyattan önceki akşam hafif bir yemek yeterlidir. Mesanenin alındığı sistektomide bile güncel hızlandırılmış iyileşme (ERAS) önerileri, klasik lavman veya içilen ilaçlarla yapılan bağırsak temizliğinin yarar sağlamadığını belirtir.

Radikal sistektomi için yayımlanan uluslararası ERAS önerilerinde; mekanik bağırsak hazırlığından kaçınılması, ameliyat öncesi uzun açlığın kısaltılması, ameliyattan sonra erken beslenme ve erken hareket önerilmektedir (Cerantola ve ark., 2013). Bu yaklaşımın amacı, bağırsakların daha erken çalışması ve hastanede kalışın kısalmasıdır.

Robotik ameliyat öncesi kontrol listesi: yanıma ne almalıyım?

Ameliyata gelirken kimlik, tüm raporlarınız (MR, BT, patoloji, tahliller), kullandığınız ilaçların yazılı listesi, rahat ve önden açılan kıyafetler, kaymayan terlik, gözlük ya da işitme cihazı, telefon şarj aleti ve prostat ameliyatı için birkaç ped bulundurmanız yeterlidir. Değerli eşyaları evde bırakın.

• Kimlik ve sigorta belgeleri
• Tüm raporlar ve görüntülerin dijital kopyaları
• İlaç listesi (doz ve saatleriyle)
• Rahat, önden açılan kıyafetler ve kaymayan terlik
• Gözlük, işitme cihazı, diş protezi kabı
• Telefon ve uzun kablolu şarj aleti
• Prostat ameliyatı için birkaç idrar pedi (sonda çekildikten sonra)

Ameliyat günü hastaneye ne zaman geleceğiniz, refakatçi ve taburculuk bilgisi için ameliyat süreci sayfamıza bakabilirsiniz. Ameliyatın süresi ve hastanede kalış için robotik ameliyat kaç saat sürer?, olası riskler için robotik ameliyatın riskleri yazılarımızı okuyabilirsiniz. Robotik cerrahinin nasıl çalıştığı: robotik cerrahi nedir?

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Douketis JD, et al. Perioperative Management of Antithrombotic Therapy: An American College of Chest Physicians Clinical Practice Guideline. Chest. 2022.
• American Society of Anesthesiologists. Practice Guidelines for Preoperative Fasting and the Use of Pharmacologic Agents to Reduce the Risk of Pulmonary Aspiration: Application to Healthy Patients Undergoing Elective Procedures. Anesthesiology. 2017.
• Joshi GP, et al. 2023 American Society of Anesthesiologists Practice Guidelines for Preoperative Fasting: Carbohydrate-containing Clear Liquids with or without Protein, Chewing Gum, and Pediatric Fasting Duration-A Modular Update of the 2017 American Society of Anesthesiologists Practice Guidelines for Preoperative Fasting. Anesthesiology. 2023.
• Cerantola Y, et al. Guidelines for perioperative care after radical cystectomy for bladder cancer: Enhanced Recovery After Surgery (ERAS(®)) society recommendations. Clin Nutr. 2013.
• EAU – EANM – ESTRO – ESUR – ISUP – SIOG Guidelines on Prostate Cancer. European Association of Urology, 2025.